Term sheets begrijpen: belangrijke clausules en onderhandelingstips voor Belgische fondsenwervingsrondes

Een term sheet ziet er eenvoudig uit, maar laat je niet misleiden. Het is als een ijsberg: 10% zichtbaar, 90% verborgen. Achter de kopjes 'waardering' en 'investeringsbedrag' gaan clausules schuil die je toekomst als ondernemer kunnen veranderen. Als je deze niet begrijpt, loop je het risico controle, waarde en flexibiliteit te verliezen. Bij dups helpen we je bij het ontcijferen, onderhandelen en beschermen van je langetermijnbelangen.

Wat is een term sheet?

Een term sheet is een beknopt, niet-bindend document waarin de belangrijkste voorwaarden van een voorgestelde investering in een financieringsronde (aandelen of converteerbare obligaties) worden uiteengezet. Het vat de belangrijkste financiële, juridische en bestuurlijke punten samen, zoals waardering, investeringsbedrag, eigendomsstructuur en rechten van investeerders, voordat de partijen overgaan tot een volledige due diligence en het opstellen van de definitieve, juridisch bindende overeenkomsten.

Doel van een term sheet:

• Afstemming: Het zorgt ervoor dat oprichters en investeerders het eens zijn over de belangrijkste aspecten van de deal voordat ze veel tijd en middelen investeren in due diligence en juridisch werk.
• Onderhandelingsinstrument: De term sheet is het belangrijkste podium voor het onderhandelen over de grote lijnen van de deal. Het stelt beide partijen in staat om verwachtingen te verduidelijken, mogelijke dealbreakers in een vroeg stadium op te lossen en misverstanden later in het proces te voorkomen.
• Selectie-instrument: In competitieve financieringsrondes moet de term sheet duidelijk, geloofwaardig en aantrekkelijk genoeg zijn om door het bedrijf te worden geselecteerd. Het is de eerste acceptatieronde, die aangeeft welke investeerder serieus is, goed voorbereid is en waarschijnlijk tot een akkoord zal komen.
• Stappenplan voor juridische overeenkomsten: Eenmaal overeengekomen, fungeert de term sheet als basis voor het opstellen van gedetailleerde, bindende contracten (zoals de aandeelhoudersovereenkomst). Het stroomlijnt het juridische proces door een duidelijk referentiepunt te bieden voor advocaten en adviseurs.
• Procesversneller: Door vooraf de belangrijkste voorwaarden vast te leggen, helpt een term sheet de transactie te versnellen, tijd te besparen en het risico op last-minute verrassingen te verminderen.

Waarom term sheets belangrijk zijn

De term sheet vormt de basis van je deal. Het zet de toon voor governance, exitrechten en economische resultaten. Eenmaal ondertekend, wordt het de blauwdruk voor de aandeelhoudersovereenkomst. Elke clausule is belangrijk, omdat deze bepaalt wie als eerste wordt betaald, wie de beslissingen neemt en wat er gebeurt als er iets misgaat.

Belangrijke clausules die je niet mag negeren

Dit zijn de clausules die alles veranderen:

• Liquidatiepreferentie: vangnet voor investeerders, waardoor zij bij verkoop of liquidatie als eerste hun geld terugkrijgen, soms met een gegarandeerd rendement.
• Anti-verwateringsbescherming: Dit is een algemeen mechanisme dat investeerders beschermt tegen verwatering wanneer nieuwe aandelen worden uitgegeven tegen een lagere prijs dan zij hebben betaald. Veelvoorkomende soorten:
  • Gewogen gemiddelde anti-verwatering: past de conversieprijs aan op basis van het gewogen gemiddelde van de nieuwe aandelenprijs en de oude prijs.
  • Full ratchet anti-verwatering: past de conversieprijs aan naar de nieuwe lagere prijs, ongeacht hoeveel aandelen worden uitgegeven.
• Vertrekkers (good leaver en bad leaver): Bepaal wat er gebeurt als een ondernemer vertrekt of gedwongen wordt te vertrekken. De aanwezigheid van vertrekkersmechanismen is standaard, maar definities, verwervingsschema's en prijsstelling worden zorgvuldig onderhandeld omdat ze een grote invloed hebben op de resultaten van de oprichters.
• Samenstelling van de raad van bestuur en voorbehouden zaken: Zorg voor een evenwichtige machtsverdeling op bestuursniveau en zorg dat je weet welke beslissingen de toestemming van investeerders vereisen.
• Vergoeding: Bepaal hoeveel je betaald krijgt, inclusief salarissen, bonussen en aandelengebonden vergoedingen.
• Aandelenoverdracht: Belangrijke voorwaarden zijn onder meer lock-up-periodes, voorkeursrechten (recht van eerste weigering), tag-along- en drag-along-bepalingen om zowel meerderheids- als minderheidsaandeelhouders te beschermen.
• Exit: Bepaal wanneer en hoe het bedrijf kan worden verkocht. Zorg ervoor dat zowel ondernemers als investeerders het eens zijn over de exitstrategieën en het tijdstip daarvan.

Wat gebeurt er nadat een term sheet is ondertekend?

Het ondertekenen van een term sheet is een belangrijke mijlpaal, maar het is slechts het begin van het formele transactieproces. Dit is wat er doorgaans daarna gebeurt:

1. Due diligence begint

• Investeerders of kopers zullen een grondige beoordeling uitvoeren van de financiële gegevens, juridische documenten, contracten, intellectuele eigendom, HR-gegevens en meer van je bedrijf.
• Dit proces kan enkele weken in beslag nemen en er kan om aanvullende informatie of verduidelijking worden gevraagd.
• Eventuele problemen die tijdens de due diligence aan het licht komen, kunnen leiden tot heronderhandeling van de voorwaarden of, in zeldzame gevallen, tot terugtrekking uit de deal.

2. Opstellen van bindende overeenkomsten

• Advocaten gebruiken de term sheet als blauwdruk voor het opstellen van de definitieve, juridisch bindende contracten (bijv. aandeelhoudersovereenkomst, aandelenkoopovereenkomst, investeringsovereenkomst).
• Deze documenten zijn veel gedetailleerder en hebben betrekking op alle aspecten van de transactie, met inbegrip van verklaringen, garanties, vrijwaringen en voorwaarden voor de closing.

3. Laatste onderhandelingen

• Hoewel de meeste belangrijke punten in de term sheet zijn vastgelegd, kan over sommige details nog worden onderhandeld tijdens het opstellen van de bindende overeenkomsten.
• Beide partijen bekijken de documenten, verduidelijken onduidelijkheden en lossen eventuele openstaande kwesties op.

4. Voldoen aan de opschortende voorwaarden

In de term sheet en de definitieve overeenkomsten worden vaak bepaalde voorwaarden gespecificeerd waaraan vóór de closing moet worden voldaan (bijvoorbeeld goedkeuring door toezichthouders, toestemming van de raad van bestuur of aandeelhouders, voltooiing van due diligence).

Beide partijen werken eraan om aan deze vereisten te voldoen, soms met de hulp van adviseurs.

5. Closing van de transactie

Zodra aan alle voorwaarden is voldaan en de documenten zijn ondertekend, wordt de transactie formeel afgerond.

De fondsen worden overgemaakt, de aandelen worden uitgegeven of verkocht en eventuele wijzigingen in het bestuur of het management worden van kracht.

6. Integratie of rapportage na de closing

• Bij fusies en overnames kan dit gepaard gaan met de integratie van teams, systemen en activiteiten.
• Bij financieringsrondes moeten oprichters mogelijk regelmatig updates en financiële rapporten verstrekken of aan andere overeengekomen eisen van investeerders voldoen.

De Belgische realiteit

Terwijl veel Amerikaanse durfkapitalisten het simpel houden en de sjablonen van de NVCA (National Venture Capital Association) respecteren, kunnen Belgische en Europese durfkapitalisten creatiever zijn in hun term sheets. Term sheets zijn niet alleen juridische documenten, het zijn strategische wapens. Ga er zorgvuldig mee om.

De aanpak van dups

Bij dups zitten het financiële en het juridische werk in één team, dus wie de cijfers bouwt, onderhandelt de clausule die daarvan afhangt. We nemen een beperkt aantal volledige mandaten per jaar, van strategie tot closing, geselecteerd door een investeringscomité. Specialist Support neemt één onderdeel.

Bij een ronde is dat meestal het financieel plan, de investeerdersdocumenten of de onderhandeling van de term sheet.

Klaar om te onderhandelen als een professional?

Download de gids voor oprichters over kapitaal ophalen in België en leer:

• Hoe je de belangrijke clausules ontcijfert.
• Hoe je valkuilen kunt vermijden die miljoenen kunnen kosten.
• Hoe je kunt onderhandelen vanuit een sterke positie.

Download nu de volledige gids en haal financiering binnen op je eigen voorwaarden.